مطالب آموزشی

سرگیجه بعد از غذا چرا اتفاق می افتد؟

افت فشار خون پس از غذا وضعیتی است که در آن فشار خون فرد پس از خوردن غذا کاهش می یابد. برای افرادی که سرگیجه بعد از غذا خوردن را تجربه می کنند، عمل ساده ایستادن بعد از غذا می تواند باعث کاهش شدید فشار خون شود و علائم قابل توجهی را ایجاد کند. البته افت فشار خون پس از غذا در میان سالمندان شایع تر است.

علت سرگیجه بعد از غذا در بزرگسالان

افت فشار خون پس از غذا بیشتر در افراد مسن دیده می شود. از هر سه نفر یک نفر درجاتی از بی حالی پس از غذا خوردن را تجربه می کند که به صورت افت فشار خون سیستولیک تا 20 میلی متر جیوه در طی دو ساعت پس از غذا تعریف می شود.

برای اکثر این افراد، این وضعیت خفیف است و علائمی را ایجاد نمی کند. با این حال، در برخی افراد، افت فشار خون پس از غذا می تواند بسیار جدی باشد.

افت فشار خون بعد غذا یکی از اشکال خاص کاهش فشار خون در حالت ایستاده است. همه انواع افت فشار خون ارتواستاتیک یا در حالت ایستاده بیشتر بر روی افراد مبتلا به فشار خون بالا یا با شرایط خاص مختل کننده سیستم عصبی خودمختار، مانند بیماری پارکینسون و دیابت، تاثیر می گذارد.

علائم سرگیجه بعد از غذا

افرادی که افت فشار خون پس از غذا دارند معمولاً هنگامی که در عرض یک یا دو ساعت پس از صرف غذا از جای خود بلند می شوند،  احساس سبکی سر ، سرگیجه، ضعف یا حتی سنکوپ (از دست دادن هوشیاری) تجربه می کنند.

علائم بعد از خوردن یک وعده غذایی بزرگ یا غذایی که دارای کربوهیدرات زیاد است، شدیدتر می شود. مصرف الکل قبل یا در حین غذا می تواند یکی دیگر از عوامل موثر باشد. این علائم معمولاً در عرض دو ساعت یا بیشتر پس از پایان وعده غذایی برطرف می شوند.

علت سرگیجه بعد از خوردن غذا

در حالی که علت سرگیجه پس از غذا خوردن به طور کامل شناخته نشده است، تصور می شود که به تجمع خون در اندام های شکمی در طول فرآیند هضم مربوط می شود.

در نتیجه این تجمع، مقدار خون در دسترس برای گردش عمومی کاهش می یابد و باعث افت فشار خون می شود. ایستادن این اثر را افزایش می دهد.

مقداری از تجمع خون در اندام های شکمی بعد از غذا طبیعی است زیرا هضم غذا نیاز به افزایش جریان خون دارد. برای جبران، رگ های خونی در پاها به طور طبیعی به عنوان یک رفلکس منقبض می شوند.

اما تصور می‌شود که افت فشار خون پس از غذا، ناشی از یکی از موارد زیر باشد:

  • حجم خون در روده بیش از اندازه است.
  • انقباض طبیعی رگ های خونی در اندام های زیرین کاهش می یابد.

غذاهای پر کربوهیدرات

به نظر می رسد خوردن وعده های غذایی با کربوهیدرات بالا باعث تشدید سرگیجه بعد از غذا می شود. این مشاهدات برخی از متخصصان را به این نظریه سوق داده است که در افراد مبتلا به سرگیجه پس از خوردن غذا ، انسولین یا سایر مواد شیمیایی خونی که در پاسخ به یک وعده غذایی پر کربوهیدرات ترشح می شوند ممکن است باعث گشاد شدن بیش از حد عروق خونی شکم شود.

افزایش سن

تا حدودی، افزایش سن با افزایش تجمع خون در شکم همراه است که معمولاً بعد از غذا رخ می دهد. اکثر افراد مسن هرگز علائمی از این افزایش تجمع خون را ندارند. اما افرادی که علائم قابل توجهی از سرگیجه و افت فشار خون پس از خوردن غذا را تجربه می کنند، معمولا مسن تر هستند.

درمان

در حالی که هیچ درمان خاصی برای از بین بردن این وضعیت وجود ندارد، اکثر افراد می توانند کنترل علائم را یاد بگیرند. درمان سرگیجه بعد از خوردن غذای چرب شامل چهار عنصر است:

  1. وعده های غذایی کوچکتر و مکرر بخورید. خوردن وعده های غذایی حجیم باعث تشدید تجمع خون در شکم می شود. وعده های غذایی کوچکتر به معنای تجمع خون کمتر است.
  2. از غذاهای پر کربوهیدرات یا غذاهایی که شامل نان، ماکارونی و سیب زمینی می شود خودداری کنید. حتما در حین برنامه ریزی وعده های غذایی خود تحقیق کنید. حتی میوه هایی که برای شما مفید هستند مانند سیب، انبه، گلابی و کشمش سرشار از کربوهیدرات هستند.
  3. از مصرف الکل اجتناب کنید. الکل رگ های خونی را شل کرده و از انقباض رگ های خونی در پاها جلوگیری می کند که به طور معمول تجمع خون در شکم را جبران می کند.
  4. بنشینید یا اگر علائم تان شدید است، یک یا دو ساعت بعد از غذا دراز بکشید. تجمع خون شکم در این بازه زمانی بعد از غذا از بین می رود.

اگر این اقدامات کافی نباشد، درمان‌های دیگری که معمولاً برای درمان افت فشار خون ایستاده استفاده می‌شوند، اغلب مفید خواهند بود. این درمان ها شامل:

  • مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs): قبل از غذا می تواند باعث حفظ نمک شده و در نتیجه حجم خون را افزایش دهد.
  • کافئین: این ماده می تواند باعث انقباض عروق خونی شده و علائم را کاهش دهد.
  • صمغ گوار: این عامل غلیظ کننده ممکن است تخلیه معده را بعد از غذا کند کرده و به تسکین علائم کمک کند.
  • ورزش: انجام ورزش زیاد بین وعده های غذایی مانند پیاده روی می تواند حجم عروق را بهبود بخشیده و علائم افت فشار خون پس از غذا را کاهش دهد.

افراد مبتلا به گیجی بعد از خوردن غذا که نارسایی قلبی دیاستولیک دارند و تحت درمان با دیورتیک یا داروهای ادرار آور هستند ممکن است متوجه شوند که قطع مصرف دیورتیک از رژیم غذایی آنها به طور چشمگیری علائم آنها را بهبود می بخشد.

اگر علائم شدید باشد و با اقدامات دیگر قابل کنترل نباشد، تزریق زیر جلدی اکتروتید (دارویی که مانند هورمون لوزالمعده سوماتوستاتین عمل می کند) قبل از غذا ممکن است به کاهش میزان جریان خون به روده کمک کند. با این حال، این درمان بسیار گران است و می تواند عوارض جانبی قابل توجهی ایجاد کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.