مطالب آموزشی

دهیدراسیون (کم‌­آبی بدن) چیست و چگونه درمان می‌شود؟

دهیدراسیون به به معنی کمتر بودن میزان آب ورودی بدن در مقایسه با میزان آب خروجی است. در صورت عدم درمان، این عارضه می­‌تواند به یک مشکل جدی تبدیل شود.

کودکان و افراد بالای ۶۵ سال، بیشتر در معرض کم­‌آبی هستند. احتمالا بدن شما در صورت داشتن علائم آنفلوانزا یا کروناویروس، دچار کم‌­آبی خواهد شد. 

علائم کمبود آب بدن

علائم کم‌­آبی در بزرگسالان و کودکان شامل موارد زیر است:

  • احساس تشنگی
  • ادرار زرد رنگ با بوی شدید
  • احساس سرگیجه یا عدم تمرکز
  • احساس خستگی
  • خشکی دهان، لب­‌ها و چشم‌­ها
  • دفع ادرار در حجم کم و نیز کم تر از ۴ بار در طول روز

در صورت داشتن موارد زیر، با احتمال بالاتری دچار کم‌­آبی خواهید شد:

  • تب بالا
  • دیابت
  • استفراغ یا اسهال
  • حضور طولانی در زیر آفتاب (گرمازدگی)
  • مصرف بیش از حد الکل
  • تعریق شدید به دنبال ورزش
  • مصرف داروهای ادرار آور (دیورتیک
کم آبی بدن
کم آبی بدن

خطر دهیدراسیون را کاهش دهید

در صورتی که متوجه هریک از علائم کم­‌آبی شدید، به مصرف مایعات روی آورید.

اگر به دلیل بدحالی و بیماری، نوشیدن مایعات برای شما مشکل است، از جرعه­‌های کوچک شروع کرده و به آرامی مقدار مایعات مصرفی را افزایش دهید.

می­‌توانید به منظور آسان­‌تر کردن عمل بلع مایعات برای کودکتان، از قاشق استفاده کنید.

لازم است در طول روز به اندازه کافی مایعات مصرف کنید تا ادرار شما کم رنگ و شفاف شود.

در زمان‌­هایی که خطر دهیدراسیون بیشتر است، به عنوان مثال اگر استفراغ می­‌کنید، اسهال دارید یا عرق می­‌کنید، مایعات بنوشید.

پرستاران: مطمئن شوید فرد مورد نظر به اندازه کافی آب دریافت می‌­کند

ممکن است شخصی که شما از وی مراقبت و پرستاری می­‌کنید، متوجه میزان مصرف مایعات خود نباشد.

به منظور کمک به آن­ها:

  • مطمئن شوید آن­ها هنگام خوردن وعده‌­های غذایی خود، آب می­‌نوشند.
  • نوشیدن را برای آن­ها به یک عمل تفریحی تبدیل کنید؛ به عنوان مثال نوشیدن یک فنجان چای.
  • به آن­ها غذایی بدهید که حاوی مقادیر بالایی آب است؛ مثلا سوپ، بستنی یا ژله و یا میوه‌­هایی مانند هندوانه.

داروسازان می­‌توانند در حل مشکل دهیدراسیون کمک کنند

لازم است در صورت داشتن استفراغ و یا اسهال و از دست دادن حجم بالایی از مایعات بدن، قند، املاح و مواد معدنی از­دست‌­رفته را جبران کنید.

داروساز می­‌تواند به شما «ساشه­‌های آبرسان خوراکی را معرفی کند. این ساشه­‌ها، حاوی پودری هستند که در ابتدا باید با آب مخلوط شده، به فرم محلول درآمده و سپس مصرف شوند.

از وی بپرسید کدام یک از انواع ساشه­‌های آبرسان خوراکی برای شما یا فرزندتان مناسب است.

چه زمانی برای دریافت کمک‌­های پزشکی اقدام کنیم

در صورت بهتر نشدن علائم خود و یا در صورت مشاهده موارد زیر، با پزشک معالج خود تماس بگیرید:

  • به شکل غیر معمولی خسته هستید
  • سردرگم و آشفته‌اید
  • هنگام ایستادن سرگیجه دارید و این سرگیجه برطرف نمی‌­شود
  • در طول روز به هیچ عنوان دفع ادرار نداشته­‌اید
  • نبض شما ضعیف­‌تر یا تندتر از حالت عادی می­‌زند
  • دچار غش (تشنج) می­‌شوید

این موارد می­‌توانند از نشانه­‌های کم­‌آبی شدید باشند و به درمان اورژانسی نیاز دارند.

کم آبی در کودکان

برای جلوگیری از دهیدراسیون، مصرف مایعات در کودکان زیر پنج سال باید بسیار زیاد باشد.

کم آبی در کودکان خردسال، امر بسیار معمولی است و در صورتی که سریعا درمان نشود، می­‌تواند خطرناک باشد.

اگر فرزند شما علائم زیر را داشت فورا با پزشک معالج خود تماس بگیرید:

  • کسل و خواب­‌آلود به نظر می‌رسد
  • سریع نفس می‌کشد
  • هنگام گریه کردن، اشک کمی ریخته یا اصلا اشک نمی­‌ریزد
  • لکه نرمی روی سرش وجود دارد که به سمت داخل فرو رفته (ملاج فرورفته[۴])
  • دهانش خشک است
  • ادرارش تیره و زرد رنگ است یا طی ۱۲ ساعت گذشته ادرار نکرده‌است
  • دست و پایش سرد و لکه­‌دار است

بعد از درمان دهیدراسیون، کودک شما باید سطح مایعات بدن خود را حفظ کند.

بایدها:

  • به تغذیه نوزاد با شیر مادر یا شیرخشک ادامه دهید – سعی کنید تا مقادیر کمتری از شیر را طی دوره­‌های کوتاه­تر به نوزاد بدهید
  • به نوزادانی که از شیرخشک یا غذاهای جامد استفاده می‌­کنند، جرعه­‌های کوچکی از آب بنوشانید
  • به بچه­‌های کوچک، رژیم غذایی همیشگی خودشان را بدهید
  • برای جبران مایعات، املاح و قندهای از دست رفته، به طور منظم از محلول­‌های آب­رسان استفاده کنید – از داروساز بخواهید تا یکی از انواع این محلول­‌ها را به شما معرفی کند

نبایدها:

  • شیر خشک را رقیق نکنید
  • به بچه های کوچک، آبِ میوه و یا نوشیدنی­‌های گازدار ندهید – این عمل منجر به تشدید اسهال یا استفراغ می­‌شود

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.